అమెరికా–ఇరాన్ ఉద్రిక్తతలు మళ్లీ తీవ్రం.. కాల్పుల విరమణ పొడిగింపునకు అమెరికా నో

అమెరికా–ఇరాన్ ఉద్రిక్తతలు మళ్లీ తీవ్రం.. కాల్పుల విరమణ పొడిగింపునకు అమెరికా నో

అమెరికా–ఇరాన్ మధ్య శాంతి ప్రయత్నాలు మళ్లీ సంక్షోభంలో పడ్డాయి. ఇరాన్‌తో కుదిరిన తాత్కాలిక కాల్పుల విరమణను పొడిగించబోమని అమెరికా స్పష్టం చేయగా, చర్చలు విఫలమైతే తమ సైనిక విధానాన్ని మరింత దూకుడుగా మార్చుతామని ఇరాన్ హెచ్చరించింది. దీంతో మధ్యప్రాచ్యంలో మరోసారి పెద్ద ఎత్తున ఉద్రిక్తతలు పెరిగే అవకాశం ఉందన్న ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

ఇరాన్ నుంచి తీవ్ర హెచ్చరిక

శాంతి చర్చలు ముందుకు సాగకపోవడంతో ఇరాన్ “పూర్తిగా దూకుడైన” సైనిక వైఖరికి మారేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నట్లు ఓ సీనియర్ ఇరానియన్ అధికారి రాయిటర్స్‌కు తెలిపారు.

అమెరికా నావికాదళం కొనసాగిస్తున్న ఆంక్షలు, సముద్ర దిగ్బంధనాన్ని ఎదుర్కొనేందుకు అవసరమైతే ఖచ్చితమైన సైనిక చర్యలు చేపడతామని ఇరాన్ హెచ్చరించింది.

అమెరికా ఏం చెబుతోంది?

అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రభుత్వం ప్రస్తుత తాత్కాలిక కాల్పుల విరమణను పొడిగించబోమని స్పష్టం చేసింది.

ఇరాన్–అమెరికా మధ్య కుదిరిన జూన్ అవగాహన ఒప్పందం ఆధారంగా శాశ్వత శాంతి ఒప్పందం కుదరాల్సి ఉండగా, కీలక అంశాలపై ఇరు దేశాల మధ్య విభేదాలు కొనసాగుతున్నాయి.

హార్ముజ్ జలసంధే కీలకం

ఈ ఉద్రిక్తతల్లో ప్రధాన అంశంగా హార్ముజ్ జలసంధి మారింది. ప్రపంచంలోని కీలక చమురు రవాణా మార్గాల్లో ఇది ఒకటి.

ఇక్కడ నౌకల రాకపోకలు ఇప్పటికే తీవ్రంగా తగ్గాయి. ఒక నౌకపై ప్రాజెక్టైల్ దాడి జరగడంతో పరిస్థితి మరింత ఆందోళనకరంగా మారింది. అదే సమయంలో సౌదీ అరామ్‌కో చమురు రవాణాలో ప్రత్యామ్నాయ ఏర్పాట్లను ఉపయోగించుకుంటోంది.

చమురు ధరలు ఒక్కసారిగా పెరిగాయి

అమెరికా–ఇరాన్ శాంతి అవకాశాలు తగ్గిపోవడంతో అంతర్జాతీయ చమురు మార్కెట్‌లో ఆందోళన పెరిగింది.

ఆగస్టు 18న బ్రెంట్ ముడిచమురు ధర బ్యారెల్‌కు సుమారు 91.22 డాలర్లకు చేరింది. అమెరికా వెస్ట్ టెక్సాస్ ఇంటర్మీడియట్ ధర కూడా 85.31 డాలర్లకు పెరిగింది.

దీర్ఘకాలిక శాంతి ఒప్పందం కుదరకపోతే చమురు ధరలపై ప్రభావం 2027 వరకు కూడా కొనసాగవచ్చని మార్కెట్ విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నట్లు రాయిటర్స్ పేర్కొంది.

ప్రపంచ మార్కెట్లపై కూడా ప్రభావం

మధ్యప్రాచ్య ఉద్రిక్తతలు చమురు ధరలకే పరిమితం కాలేదు. పెరుగుతున్న ఇంధన ధరలు ద్రవ్యోల్బణంపై ప్రభావం చూపుతాయన్న భయాలతో ప్రపంచ బాండ్ మార్కెట్లలో కూడా ఒత్తిడి కనిపించింది.

రాయిటర్స్ ప్రకారం అమెరికా 30 ఏళ్ల ట్రెజరీ బాండ్ ఈల్డ్ 5.321 శాతానికి చేరింది. ఆసియా మార్కెట్లలో కూడా కొన్ని ప్రధాన సూచీలు ఒత్తిడిని ఎదుర్కొన్నాయి.

టర్కీ నుంచి చర్చలకు పిలుపు

పరిస్థితి మరింత దిగజారకుండా అమెరికా–ఇరాన్ మధ్య దౌత్య చర్చలు కొనసాగించాలని టర్కీ అధ్యక్షుడు రెసెప్ తయ్యిప్ ఎర్డోగన్ కోరారు.

అమెరికా, ఇరాన్, పాకిస్థాన్, ఖతార్ వంటి దేశాలతో కలిసి శాంతి ప్రయత్నాలకు సహకరించేందుకు టర్కీ సిద్ధంగా ఉందని ఆయన తెలిపారు.

భారత్‌పై ప్రభావం ఎలా ఉండొచ్చు?

హార్ముజ్ జలసంధి ద్వారా చమురు రవాణా తీవ్రంగా ప్రభావితమైతే భారత్‌పైనా పరోక్ష ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది.

చమురు ధరలు ఎక్కువ కాలం అధికంగా ఉంటే:

• పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలపై ఒత్తిడి పెరగొచ్చు.
• రవాణా ఖర్చులు పెరగొచ్చు.
• దిగుమతి బిల్లు పెరగొచ్చు.
• రూపాయిపై ఒత్తిడి రావొచ్చు.
• ద్రవ్యోల్బణం పెరిగే ప్రమాదం ఉంటుంది.

అయితే భారత్‌లో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు వెంటనే పెరుగుతాయని చెప్పడానికి ప్రస్తుతం ఆధారం లేదు. అంతర్జాతీయ పరిస్థితి ఎంతకాలం కొనసాగుతుందన్నదే కీలకం.

యుద్ధం మళ్లీ మొదలవుతుందా?

ప్రస్తుతం పూర్తిస్థాయి కొత్త యుద్ధం ప్రారంభమైందని చెప్పడం కంటే, శాంతి ప్రయత్నాలు విఫలమై సైనిక ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్నాయని చెప్పడం సరైనది.

ఇరాన్ మరింత దూకుడైన సైనిక వైఖరి గురించి హెచ్చరించడం, అమెరికా కాల్పుల విరమణను పొడిగించకపోవడం, హార్ముజ్‌లో నౌకల రాకపోకలు తగ్గడం వంటి పరిణామాలు పరిస్థితి తీవ్రతను సూచిస్తున్నాయి.

చివరగా..

అమెరికా–ఇరాన్ మధ్య శాంతి ఒప్పందం కోసం జరుగుతున్న ప్రయత్నాలు కీలక దశలో నిలిచిపోయాయి. అమెరికా తాత్కాలిక కాల్పుల విరమణను పొడిగించకపోవడం, ఇరాన్ మరింత దూకుడైన సైనిక వైఖరికి సిద్ధమని హెచ్చరించడం మధ్యప్రాచ్య పరిస్థితిని మళ్లీ ప్రమాదకరంగా మార్చింది.

ప్రస్తుతం ప్రపంచ దేశాల దృష్టి ప్రధానంగా హార్ముజ్ జలసంధి, చమురు సరఫరా, అమెరికా–ఇరాన్ తదుపరి నిర్ణయాలపై ఉంది.