Science Facts telugu | పక్షులు కరెంట్ తీగలపై కూర్చున్నప్పుడు షాక్ ఎందుకు కొట్టదు?

రోడ్డు పక్కన ఉన్న విద్యుత్ తీగలపై పక్షులు వరుసగా కూర్చోవడం మనం తరచూ చూస్తుంటాం. ఆ తీగల్లో విద్యుత్ ప్రవహిస్తూనే ఉంటుంది. అయినా పక్షులకు షాక్ ఎందుకు కొట్టదు? అవి విద్యుత్‌కు ప్రత్యేకంగా నిరోధక శరీర నిర్మాణం కలిగి ఉండటం వల్ల కాదు. అసలు కారణం విద్యుత్ పొటెన్షియల్‌లో తేడా (Potential Difference).

ఒకే విద్యుత్ తీగపై రెండు కాళ్లతో కూర్చున్న పక్షి శరీరం ద్వారా ప్రమాదకరమైన విద్యుత్ ప్రవాహం వెళ్లేంత పొటెన్షియల్ తేడా సాధారణంగా ఉండదు. (MIT School of Engineering)

పక్షికి షాక్ ఎందుకు కొట్టదు?

విద్యుత్ ప్రవాహం (Electric Current) ఒక మార్గంలో ప్రయాణించాలంటే సాధారణంగా పొటెన్షియల్ తేడా అవసరం. పక్షి ఒకే తీగపై రెండు కాళ్లతో కూర్చున్నప్పుడు, దాని రెండు కాళ్లు దాదాపు ఒకే విద్యుత్ పొటెన్షియల్‌లో ఉంటాయి.

అందువల్ల ఒక కాలు నుంచి మరో కాలుకు పక్షి శరీరం మీదుగా పెద్ద మొత్తంలో విద్యుత్ ప్రవహించే పరిస్థితి ఉండదు. ఇదే పక్షి సాధారణంగా సురక్షితంగా ఉండటానికి ప్రధాన కారణం. (MIT School of Engineering)

సులభంగా చెప్పాలంటే, విద్యుత్ తీగలో కరెంట్ ఉండటం ఒక్కటే షాక్‌కు కారణం కాదు; ఆ విద్యుత్‌కు పక్షి శరీరం ద్వారా వేరే పొటెన్షియల్‌కు వెళ్లే మార్గం ఏర్పడాలి.

అసలు కరెంట్ ఎలా ప్రవహిస్తుంది?

విద్యుత్ ప్రవాహానికి పూర్తి సర్క్యూట్ లేదా తగిన విద్యుత్ మార్గం అవసరం. ఒకే తీగపై కూర్చున్న పక్షి సాధారణంగా ఆ తీగకు మాత్రమే సంబంధం కలిగి ఉంటుంది.

కానీ పక్షి ఒకేసారి రెండు వేర్వేరు పొటెన్షియల్‌లను కలిపితే, పరిస్థితి మారిపోతుంది. ఉదాహరణకు ఒక పక్షి రెండు వేర్వేరు విద్యుత్ తీగలను ఒకేసారి తాకితే, వాటి మధ్య ఉన్న పొటెన్షియల్ తేడా కారణంగా కరెంట్ పక్షి శరీరం గుండా ప్రవహించే అవకాశం ఉంటుంది. (MIT School of Engineering)

అదేవిధంగా విద్యుత్ తీగను తాకుతూ, అదే సమయంలో భూమికి అనుసంధానమైన భాగాన్ని తాకినా ప్రమాదం ఏర్పడుతుంది. పక్షులు విద్యుత్ తీగలపై కూర్చున్నప్పుడు షాక్‌కు గురయ్యే సంఘటనలు ప్రధానంగా ఇలాంటి రెండు పాయింట్లను ఒకేసారి తాకినప్పుడు జరుగుతాయి. (The Department of Energy’s Energy.gov)

మరి కొన్ని పక్షులకు కరెంట్ షాక్ ఎందుకు కొడుతుంది?

“పక్షులు కరెంట్ తీగలపై కూర్చుంటే ఎప్పుడూ షాక్ కొట్టదు” అనుకోవడం పూర్తిగా సరైనది కాదు.

కొన్ని విద్యుత్ వ్యవస్థల్లో తీగల మధ్య దూరం తక్కువగా ఉండవచ్చు. ముఖ్యంగా డిస్ట్రిబ్యూషన్ లైన్లలో విద్యుత్ భాగాల మధ్య తగినంత ఖాళీ లేకపోతే పెద్ద పక్షులు ఒకేసారి రెండు భాగాలను తాకే అవకాశం ఉంటుంది. అప్పుడు విద్యుత్ ప్రవాహానికి పక్షి శరీరం ఒక మార్గంగా మారుతుంది. (The Department of Energy’s Energy.gov)

పక్షి రెక్కలు విప్పినప్పుడు లేదా ఎగరడానికి ప్రయత్నిస్తున్నప్పుడు కూడా దాని శరీర పరిధి పెరుగుతుంది. దీంతో దగ్గరగా ఉన్న మరో విద్యుత్ భాగాన్ని తాకే ప్రమాదం పెరుగుతుంది.

తడి రెక్కల వల్ల ప్రమాదం పెరుగుతుందా?

పక్షి ఈకలు సాధారణ పరిస్థితుల్లో కొంత ఇన్సులేషన్‌ను అందించగలవు. అయితే విద్యుత్ ప్రమాదాన్ని పూర్తిగా అడ్డుకుంటాయని మాత్రం చెప్పలేం.

అమెరికా ఎనర్జీ శాఖకు చెందిన పర్యావరణ పత్రాల్లో, పక్షులకు విద్యుత్ షాక్ సాధారణంగా రెండు విద్యుత్ భాగాలను లేదా ఒక విద్యుత్ భాగాన్ని, భూమికి అనుసంధానమైన భాగాన్ని ఒకేసారి తాకినప్పుడు సంభవిస్తుందని పేర్కొంటుంది. తడి లేదా మురికిగా ఉన్న ఈకలు విద్యుత్ నిరోధకతను ప్రభావితం చేయగలవు. (The Department of Energy’s Energy.gov)

మనుషులకు ఎందుకు ప్రమాదం?

మనిషి ఒక విద్యుత్ తీగను తాకినప్పుడు సాధారణంగా అతని శరీరం భూమితో సంబంధం కలిగి ఉండే అవకాశం ఎక్కువ. అప్పుడు విద్యుత్‌కు తీగ నుంచి భూమి వైపు వెళ్లే మార్గం ఏర్పడుతుంది.

అందుకే “పక్షికి షాక్ కొట్టడం లేదు కాబట్టి మనం కూడా తీగను తాకవచ్చు” అనుకోవడం చాలా ప్రమాదకరం. పక్షిలా కేవలం ఒక తీగపై ఉండటం మరియు మనిషి నేలపై నిలబడి విద్యుత్ తీగను తాకడం రెండూ పూర్తిగా భిన్నమైన పరిస్థితులు. (MIT School of Engineering)

పక్షి రెండు తీగలను తాకితే ఏమవుతుంది?

ఇదే ఈ ప్రశ్నలో అత్యంత ముఖ్యమైన విషయం.

ఒక పక్షి ఒకే తీగపై రెండు కాళ్లతో కూర్చుంటే సాధారణంగా పెద్ద ప్రమాదం ఉండదు. కానీ అది ఒకేసారి రెండు వేర్వేరు పొటెన్షియల్‌లను కలిగిన విద్యుత్ భాగాలను తాకితే, దాని శరీరం ద్వారా కరెంట్ ప్రవహించవచ్చు.

అందుకే విద్యుత్ స్తంభాలపై కూర్చున్న పక్షుల్లో కొన్ని సందర్భాల్లో విద్యుత్ ప్రమాదాలు సంభవిస్తాయి. అమెరికా ఎనర్జీ శాఖ పత్రాలు కూడా పక్షుల విద్యుత్ మరణాలకు రెండు విద్యుత్ కండక్టర్లను లేదా విద్యుత్ కండక్టర్‌ను, భూమికి అనుసంధానమైన భాగాన్ని ఒకేసారి తాకడం ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటిగా పేర్కొంటున్నాయి. (The Department of Energy’s Energy.gov)

తెలుసా? 🐦⚡

పక్షులు విద్యుత్ తీగలపై కూర్చోవడం వల్ల అవి విద్యుత్‌ను తట్టుకునే ప్రత్యేక జీవులు కావు. అసలు విషయం విద్యుత్ ప్రవాహానికి ఏర్పడే మార్గం.

అందుకే పెద్ద పక్షులు కూడా కొన్ని విద్యుత్ లైన్ల వద్ద ప్రమాదానికి గురవుతాయి. ముఖ్యంగా తీగలు లేదా విద్యుత్ పరికరాల మధ్య దూరం తక్కువగా ఉన్నప్పుడు ప్రమాదం పెరుగుతుంది. (The Department of Energy’s Energy.gov)

ముగింపు

పక్షి ఒకే విద్యుత్ తీగపై రెండు కాళ్లతో కూర్చున్నప్పుడు దాని రెండు కాళ్ల మధ్య విద్యుత్ పొటెన్షియల్ తేడా చాలా తక్కువగా ఉండటం వల్ల సాధారణంగా దాని శరీరం గుండా ప్రమాదకరమైన కరెంట్ ప్రవహించదు.

అయితే రెండు వేర్వేరు విద్యుత్ తీగలను, లేదా ఒక విద్యుత్ తీగను మరియు భూమికి అనుసంధానమైన భాగాన్ని ఒకేసారి తాకితే పరిస్థితి పూర్తిగా మారుతుంది. అప్పుడు పక్షి శరీరం విద్యుత్ ప్రవాహానికి మార్గంగా మారి షాక్‌కు గురయ్యే అవకాశం ఉంటుంది.

కాబట్టి పక్షులు తీగలపై సురక్షితంగా కనిపించడం వెనుక కారణం “విద్యుత్ వాటిని తాకదు” కాదు — విద్యుత్ ప్రవహించడానికి అవసరమైన పొటెన్షియల్ తేడాతో కూడిన మార్గం వాటి శరీరం ద్వారా సాధారణంగా ఏర్పడకపోవడమే. (MIT School of Engineering)