ఆవేశం – అనర్థం: బ్రాహ్మణుడు – ముంగిస కథ

పరిచయం: సుందర గ్రామం – దేవశర్మ దంపతులు

పూర్వం దక్షిణ భారతదేశంలోని కృష్ణా నదీ తీరాన ‘మంగళగిరి’ అనే ఒక చిన్న, అందమైన గ్రామం ఉండేది. ఆ గ్రామంలో పచ్చని పొలాలు, ప్రశాంతమైన వాతావరణం, ఎప్పుడూ వేదమంత్రాల ఘోషతో వినబడే దేవాలయాలు ఉండేవి. ఆ ఊరిలోనే ‘దేవశర్మ’ అనే ఒక పేద బ్రాహ్మణుడు నివసించేవాడు. ఆయన నిత్యం పూజలు, జపాలు చేసుకుంటూ, దైవచింతనతో కాలం గడిపేవాడు. ఆయన భార్య పేరు ‘సుమతి’. ఆమె పరమ పతివ్రత, ఇల్లాలుగా ఇటు ఇంటి పనులను, అటు భర్త అవసరాలను ఎంతో చక్కగా చూసుకునేది.

దేవశర్మకు లభించే కొద్దిపాటి దక్షిణ, భిక్షాటనతోనే ఆ కుటుంబం గడిచేది. ఉన్నంతలో వారు ఎంతో తృప్తిగా, సంతోషంగా జీవించేవారు. అయితే, వివాహమై చాలా ఏళ్ళు గడిచినా వారికి సంతానం కలగలేదు. ఆ ఒక్క కొరత వారిని నిరంతరం వేధిస్తూ ఉండేది. భగవంతుడికి వారు చేసుకున్న ఎన్నో పూజలు, వ్రతాల ఫలితంగా, పెళ్ళైన పదేళ్లకు సుమతి గర్భం దాల్చింది. నవమాసాలు నిండిన తర్వాత ఆమె ఒక చక్కని, తేజోవంతమైన మగబిడ్డకు జన్మనిచ్చింది. ఆ బిడ్డ రాకతో వారి ఇల్లాలు ఆనంద నిలయమైంది. ఆ బ్రాహ్మణ దంపతుల సంతోషానికి అవధులు లేవు. బిడ్డకు ‘మాధవుడు’ అని పేరు పెట్టుకుని ఎంతో కంటికి రెప్పలా చూసుకోసాగారు.

ముంగిస రాక: ఒక వింత స్నేహం

ఒకరోజు దేవశర్మ నదికి స్నానానికి వెళ్ళి తిరిగి వస్తుండగా, తోవలో పొదల పొంతన ఒక చిన్న ముంగిస పిల్ల కనిపించింది. దాని తల్లిని ఏదో క్రూర జంతువు చంపేసినట్టుంది. ఆ చిన్న ప్రాణి ఒంటరిగా, ఆకలితో, భయంతో వణుకుతూ దీనంగా అరవసాగింది. జాలిగుండె గల దేవశర్మకు ఆ మూగజీవాన్ని చూసి మనసు ద్రవించింది. దాన్ని అలాగే వదిలేస్తే కాకులో, గద్దలో పొడుచుకు తింటాయని భావించి, దాన్ని తన చేతుల్లోకి తీసుకుని ఇంటికి తీసుకువచ్చాడు.

ఇంటికి వచ్చి భార్యతో, “సుమతీ! చూడు, ఈ చిన్న ప్రాణికి తల్లి లేదు. అడవిలో ఒంటరిగా దొరికింది. దీన్ని మన బిడ్డతో పాటే పెంచుకుందాం” అన్నాడు. మొదట సుమతి కొంచెం సంకోచించింది. “ఏవండీ, ఇది జంతువు కదా! రేపు మన బాబు పెద్దవాడయ్యాక దీనివల్ల ఏమైనా ప్రమాదం రాదా?” అని అడిగింది. దానికి దేవశర్మ నవ్వి, “సుమతీ, జంతువులకైనా, మనుషులకైనా మనం ఇచ్చే ప్రేమను బట్టే వాటి ప్రవర్తన ఉంటుంది. మనం దీన్ని ప్రేమతో పెంచితే, ఇది మన ఇంట్లో ఒకరిగా మారిపోతుంది. జంతువులకు ఉండే విశ్వాసం మనుషులకు కూడా ఉండదు” అని నచ్చజెప్పాడు.

భర్త మాటలకు అంగీకరించిన సుమతి, ఆ ముంగిస పిల్లకు రోజూ ఆవు పాలు పోస్తూ, తన సొంత బిడ్డలాగే సాకడం ప్రారంభించింది. కొద్ది రోజుల్లోనే ఆ ముంగిస ఆ ఇల్లంతటా తిరుగుతూ, ఆ దంపతులకు ఎంతో ముద్దుల కూచిగా మారిపోయింది. విచిత్రం ఏమిటంటే, తొట్టెలో ఉన్న చిన్న బాబును ఆ ముంగిస ఎంతో ఆప్యాయంగా చూసేది. బాబు ఏడిస్తే దాన్ని ఊయల పక్కన నిలబడి కనిపెట్టుకుని ఉండేది. బాబు నవ్వితే ఇది కూడా తోక ఊపుతూ గెంతులేసేది. అలా ఆ చిన్నారి మాధవుడు, ముంగిస పిల్ల ఇద్దరూ ఒకే తల్లి పాలు (ఆవు పాలు), అన్నం తింటూ అన్నదమ్ముల వలె పెరగసాగారు. అయినప్పటికీ, తల్లి మనసు కాబట్టి సుమతి లోపల ఎక్కడో ఒక చిన్న భయం ఎప్పుడూ ఉండేది—”జంతువు నైజం ఎప్పటికైనా జంతువే కదా, ఏమరపాటుగా ఉంటే బిడ్డకు హాని చేస్తుందేమో” అని.

ఆశ – కర్తవ్య నిరతి: ఒకనాటి మధ్యాహ్నం

కాలం అలా సాగిపోతోంది. ఒకరోజు మధ్యాహ్న సమయం. సుమతి ఇంటి పనులన్నీ ముగించుకుని, నీళ్ళు తెచ్చుకోవడానికి నదికి వెళ్ళవలసి వచ్చింది. బాబు అప్పుడే పాలు తాగి ఊయలలో హాయిగా నిద్రపోతున్నాడు. దేవశర్మ ఇంట్లోనే కూర్చుని ఏదో గ్రంథం చదువుకుంటున్నాడు.

సుమతి నదికి బయలుదేరుతూ భర్తతో, “నాథా! నేను నదికి వెళ్ళి నీళ్ళు తీసుకుని వస్తాను. బాబు గాఢ నిద్రలో ఉన్నాడు. ముంగిస కూడా పక్కనే ఉంది. కానీ, అది జంతువు కదా! దాని మీద నమ్మకంతో బాబును ఒంటరిగా వదిలేయకండి. మీరు కాస్త బిడ్డను కనిపెట్టుకుని ఉండండి” అని హెచ్చరించి, చల్లా చల్లగా కుండ చంకన పెట్టుకుని నది వైపు వెళ్ళింది.

సుమతి వెళ్ళిన కొద్ది నిమిషాలకే, ఆ ఊరిలోని ఒక పెద్ద జమీందార్ ఇంటి నుండి దేవశర్మకు పిలుపు వచ్చింది. ఆ రోజు జమీందార్ గారి ఇంట్లో ఒక పెద్ద శ్రాద్ధ కర్మ (పితృకార్యం) జరుగుతోంది. దానికి ముఖ్య పురోహితుడిగా రమ్మని, దానికి బదులుగా మంచి దక్షిణ, బట్టలు, ధాన్యం ఇస్తామని ఆ దూత చెప్పాడు.

ఆ వార్త వినగానే దేవశర్మ మనసులో ఆశ పుట్టింది. “అయ్యో! మా ఇంట్లో తినడానికి సరిగ్గా గింజలు లేవు. ఈ సమయానికి జమీందార్ గారింటికి వెళ్తే మంచి దక్షిణ దొరుకుతుంది. మా పేదరికం కొంచెమైనా తీరుతుంది. కానీ, సుమతి ఇప్పుడే నదికి వెళ్ళింది, ఇంట్లో ఎవరూ లేరు. నేను వెళ్ళాలా, వద్దా?” అని తీవ్రంగా ఆలోచించాడు.

మళ్ళీ అతనికి ఒక సంశయం వచ్చింది: “ఒకవేళ నేను ఇప్పుడే వెళ్ళకపోతే, జమీందార్ గారు వేరే బ్రాహ్మణుడిని పిలిపించుకుంటారు. అప్పుడు ఈ లక్ష్మీదేవి లాంటి అవకాశం చేజారిపోతుంది. అయినా, ఇంట్లో ముంగిస ఉంది కదా! అది మన బిడ్డను ప్రాణం కన్నా ఎక్కువగా చూసుకుంటుంది. దానికి బాబు బాధ్యత అప్పగించి వెళ్తే ఏమవుతుంది? నేను అలా వెళ్ళి, దక్షిణ తీసుకుని ఇలా వచ్చేస్తాను” అని తనలో తాను సరిపెట్టుకున్నాడు.

ఆ ఆశ అతడి విచక్షణా జ్ఞానాన్ని కప్పేసింది. వెంటనే దేవశర్మ ముంగిస వైపు చూసి, “నాయనా! నేను అలా ఊరిలోకి వెళ్ళి వస్తున్నాను. నీ తమ్ముడిని (బాబును) జాగ్రత్తగా చూసుకో. ఎవరినీ లోపలికి రానివ్వకు” అని చెప్పి, ఆ గబగబా జమీందార్ ఇంటి వైపు పరుగు తీశాడు.

భయంకర పోరాటం: కాలసర్పం – విశ్వాసపాత్రమైన ముంగిస

దేవశర్మ వెళ్ళిపోయిన కాసేపటికే ఆ ఇల్లు నిశ్శబ్దంగా మారిపోయింది. ముంగిస బిడ్డ పడుకున్న ఊయల కిందే కాపలాగా పడుకుంది. సరిగ్గా అదే సమయంలో, ఇంటి వెనుక ఉన్న పాత గోడ సందులో నుండి ఒక భయంకరమైన, విషపూరితమైన నల్లత్రాచు పాము బుసలు కొడుతూ ఇట్లోకి ప్రవేశించింది. ఆ కాలసర్పం ఆకలితో ఆహారం కోసం వెతుకుతూ, నెమ్మదిగా బాబు పడుకున్న ఊయల వైపు పాకసాగింది.

పాము వచ్చేటప్పుడు వచ్చే ‘సరుసరు’ అనే శబ్దాన్ని, దాని ఒంటి వాసనను ముంగిస వెంటనే పసిగట్టింది. ఒక్క ఉదుటున లేచి నిలబడింది. ఎదురుగా సాక్షాత్తూ యముడిలా వస్తున్న నల్లత్రాచును చూసింది. ఆ పాము కనుక ఊయల పైకిెక్కితే, చిన్నారి మాధవుడి ప్రాణాలు గాల్లో కలిసిపోతాయని దానికి అర్థమైంది. జంతువులకు, ముఖ్యంగా ముంగిసలకు పాములంటే సహజ సిద్ధమైన శత్రుత్వం ఉంటుంది. పైగా ఇక్కడ తనను పెంచిన యజమాని బిడ్డ ప్రాణాలకే ముప్పు వచ్చింది.

ఇంకేం.. ముంగిసకు రౌద్రం ముంచుకొచ్చింది. తన ప్రాణాలను సైతం లెక్కచేయకుండా, అది పాము ముందు నిలబడి గట్టిగా కిచకిచలాడింది. ముంగిసను చూసి పాము కూడా తన పడగ విప్పి భయంకరంగా బుసలు కొడుతూ కాటు వేయడానికి ముందుకు వచ్చింది. పాము విషపు కాటు వేయాలని చూస్తుంటే, ముంగిస గాల్లోకి లేచి తప్పించుకుంటూ దానిపై దాడి చేయసాగింది.

ఇద్దరి మధ్య హోరాహోరీ పోరాటం సాగింది. పాము ముంగిసను చుట్టేయాలని చూసింది, కానీ చురుకైన ముంగిస పాము పట్టుకు దొరకకుండా, దాని తోకను, ఒంటిని తన పదునైన పళ్ళతో కొరకడం ప్రారంభించింది. రక్తం చిందుతోంది. ఒక దశలో పాము ఊయల పైకి ఎక్కడానికి ప్రయత్నించింది. అది చూసి ముంగిసకు ఆగ్రహం కట్టలు తెంచుకుంది. ఒక్క లంఘనంతో పాము తల వెనుక భాగంలో గట్టిగా పట్టుకుంది. పాము తన శరీరాన్ని ఎంత విదిలించుకున్నా ముంగిస వదల్లేదు. తన పళ్ళను పాము మెడలోకి దించేసింది.

చివరకు, ముంగిస ఆ నల్లత్రాచును ముక్కలు ముక్కలుగా కొరికి, నమిలి చంపేసింది. పాము ప్రాణాలు విడిచింది. ఆ పోరాటంలో ముంగిస ముఖమంతా, ఒళ్ళంతా, కాళ్ళంతా పాము రక్తంతో నిండిపోయింది. ఎంతో భయంకరమైన యుద్ధంలో విజయం సాధించిన సైనికుడిలా, ముంగిస రక్తం మరకలతో శ్వాస పీలుస్తూ నిలబడింది. తన తమ్ముడిని (బాబును) కాపాడుకున్నాననే సంతోషం దాని కళ్లలో కనిపించింది. తన యజమానులు వస్తే చూసి సంతోషిస్తారని, ఎంతో గర్వంగా ఇంటి సింహద్వారం (గుమ్మం) బయట కూర్చుని, వారి రాక కోసం ఎదురుచూడసాగింది.

తొందరపాటు నిర్ణయం: సుమతి ఆగ్రహం

కొంత సమయం తర్వాత సుమతి నది నుండి నీళ్ల కుండను నెత్తిన పెట్టుకుని ఇల్లాలు వైపు నడిచి వస్తోంది. దారి పొడుగునా ఆమెకు మనసులో ఏదో కీడు శంకించింది. బిడ్డ ఎలా ఉన్నాడో అనే కంగారుతో ఆమె అడుగులు త్వరత్వరగా పడ్డాయి.

ఇంటి గుమ్మం దగ్గరికి రాగానే ఆమెకు ఎదురుగా ముంగిస కనిపించింది. కానీ, ఆ ముంగిస సాధారణంగా లేదు. దాని నోరంతా రక్తం కారుతోంది, కాళ్ళు, ఒంటి నిండా పచ్చి రక్తం మరకలు ఉన్నాయి. ఆ దృశ్యాన్ని చూడగానే సుమతి గుండె ఆగినంత పనైంది. ఆమె మనసులోని పాత భయాలు, అనుమానాలు ఒక్కసారిగా పైకి తన్నుకువచ్చాయి.

ఆమె విచక్షణను కోల్పోయింది. “అయ్యో! నా భయం నిజమైంది! ఈ దుర్మార్గపు జంతువు నా కన్నబిడ్డను లోపల ఒంటరిగా చూసి, కరచి చంపేసింది. నా కొడుకు రక్తాన్ని ఇలా మూతికి రాసుకుని నిలబడింది!” అని గట్టిగా అరిచింది. ఆ క్షణంలో ఆమెకు ముంగిస చేసిన విశ్వాసం గుర్తుకు రాలేదు, లోపలికి వెళ్ళి అసలు ఏం జరిగిందో చూడాలనే స్పృహ కూడా నశించింది.

తీవ్రమైన కోపం, పుత్రశోకం ఆమెను ఆవహించాయి. ఆమె చేతుల్లో, నెత్తిన ఉన్న నిండు నీళ్ల రాగి కుండను (లేదా భారీ బండరాయిని) ఏమాత్రం ఆలోచించకుండా, ఆ అమాయకపు ముంగిస నెత్తిన బలంగా విసిరికొట్టింది.

పామును చంపి, యజమానురాలు వస్తే ప్రేమగా ముద్దు చేస్తుందని ఆశించిన ఆ పేద జీవి, ఆ భారీ దెబ్బకు తల పగిలిపోయింది. ఒక్క క్షణం పాటు అది తన యజమానురాలి వైపు దీనంగా, “నేను ఏ తప్పు చేశానని నన్ను చంపావు?” అన్నట్టుగా చూసి, అక్కడికక్కడే విలవిలలాడుతూ ప్రాణాలు విడిచింది.

చేతులు కాలాక ఆకులు పట్టుకోవడం: ఘోర సత్యం – పశ్చాత్తాపం

ముంగిసను చంపేసిన తర్వాత, సుమతి ఏడుస్తూ, రొమ్ము గుద్దుకుంటూ, “నా కొడుకు ఏమయ్యాడో.. నా కొడుకు ఏమయ్యాడో..” అని లోపలికి పరుగెత్తింది.

గదిలోకి వెళ్ళి ఊయల వైపు చూసిన ఆమె ఒక్కసారిగా స్తంభించిపోయింది. అక్కడ ఊయలలో బావు ఏడవటం లేదు సరే కదా, హాయిగా నవ్వుతూ, కాళ్ళు చేతులు ఆడిస్తూ ఆడుకుంటున్నాడు. అతనికి ఒక్క చిన్న గీత కూడా పడలేదు.

మరి ఆ రక్తం ఎక్కడిది? అని కిందకు చూసింది. ఊయల కింద ఒక భయంకరమైన పెద్ద నల్లత్రాచు పాము శరీర భాగాలు ముక్కలు ముక్కలుగా తెగిపడి, రక్తపు మడుగులో ఉంది.

ఆ దృశ్యం చూడగానే సుమతి తల తిరిగిపోయినంత పనైంది. అసలు ఏం జరిగిందో ఆమెకు పూర్తిగా అర్థమైంది. లోపలికి వచ్చిన పాము నుండి తన బిడ్డను కాపాడటానికి ఆ ముంగిస తన ప్రాణాలను పణంగా పెట్టి పోరాడింది. పామును చంపి, ఆ రక్తపు మరకలతో తమకు శుభవార్త చెప్పడానికి గుమ్మంలో నిలబడింది. కానీ తాను.. కృతజ్ఞత చూపించాల్సింది పోయి, కనీసం నిజమేంటో తెలుసుకోకుండా, కళ్లారా లోపలికి వచ్చి చూడకుండా, తొందరపాటుతో ఆ నమ్మకమైన జీవిని ప్రాణాలతో కొట్టి చంపేసింది!

“అయ్యో! ఎంత పాపం చేశాను! నన్ను నమ్మి నా ఇంట్లో పెరిగిన బిడ్డను నేనే స్వహస్తాలతో చంపుకున్నానా! ఎంత ద్రోహం చేశాను!” అంటూ సుమతి ఆ ముంగిస శవం దగ్గరకు పరుగెత్తి, దాన్ని గుండెలకు హత్తుకుని ఏడవసాగింది. “నన్ను క్షమించు తండ్రి! నా తొందరపాటే నిన్ను బలితీసుకుంది” అని ఎంత ఏడ్చినా పోయిన ప్రాణం తిరిగి రాదు కదా!

సరిగ్గా అదే సమయానికి దేవశర్మ జమీందార్ గారి ఇంటి నుండి లభించిన దానాలతో ఎంతో సంతోషంగా ఇంటికి వచ్చాడు. కానీ గుమ్మం ముందు భార్య ఏడుస్తుండటం, ముంగిస రక్తపు మడుగులో పడి ఉండటం చూసి షాక్ అయ్యాడు. లోపలికి వెళ్ళి చూసి జరిగిందంతా గ్రహించాడు.

తన అత్యాశ వల్ల, భార్య చెప్పిన మాట వినకుండా బిడ్డను వదిలి వెళ్ళడం వల్లే ఈ అనర్థం జరిగిందని అతను కూడా నెత్తీ నోరు కొట్టుకున్నాడు. “సుమతీ, నేను ఆశకు పోయి దైవ సమానమైన ఈ జీవిని ప్రమాదంలో నెట్టాను, నువ్వు ఆవేశంతో దీన్ని చంపావు. మన ఇద్దరి తప్పు వల్ల ఈరోజు ఒక నిరపరాధి ప్రాణం పోయింది” అని ఇద్దరూ కలిసి జీవితాంతం తీరని పశ్చాత్తాపంతో కుంగిపోయారు.

ముగింపు – కథలోని అంతరార్థం (Conclusion & Moral)

ఈ కథ ద్వారా పంచతంత్రం మనకు అందించే పరమ సత్యం: “అనాలోచితంగా, తొందరపాటుతో చేసే పనులు ఎప్పటికీ దుఃఖాన్నే మిగుల్చుతాయి.”

మనుషులు కొన్నిసార్లు కళ్ళతో చూసింది కూడా పూర్తిగా నిజం కాకపోవచ్చు. బాహ్యంగా కనిపించే దృశ్యాలు భ్రమను కలిగిస్తాయి. కోపంలోనో, ఆవేశంలోనో ఉన్నప్పుడు మన మెదడు ఆలోచించే శక్తిని కోల్పోతుంది. అందుకే ఎలాంటి పరిస్థితిలోనైనా సరే:

1. నిలకడ: ఆవేశాన్ని అణచుకుని, నిలకడగా ఆలోచించాలి.
2. పరిశీలన: అసలు ఏం జరిగింది అనే నిజాన్ని పూర్తిగా పరిశీలించాలి.
3. నిర్ణయం: ఆ తర్వాతే ఒక ముగింపుకు రావాలి.

శ్లోకం/నీతి:

“అపరీక్ష్య న కర్తవ్యం కర్తవ్యం సుపరీక్షితమ్ |

పశ్చాత్తాపం న యాతి ఏవ యావజ్జీవస్తు మానవః ||”

(ఏ పనినైనా సరే పరీక్షించకుండా (ఆలోచించకుండా) చేయకూడదు. బాగా ఆలోచించి చేసినవాడు జీవితంలో ఎన్నటికీ పశ్చాత్తాపపడడు.)