అవివేకి రాజకుమారుడు కథ: పంచతంత్రం నీతి కథలు | Telugu Neeti Kathalu

అవివేకి రాజకుమారుడు కథ: పంచతంత్రం నీతి కథలు | Telugu Neeti Kathalu

విష్ణుశర్మ పరమ అద్భుతంగా రచించిన పంచతంత్రంలోని ఐదవ తంత్రం ‘అపరీక్షితకారకం’. “అపరీక్షిత” అంటే సరిగ్గా పరీక్షించని, “కారకం” అంటే చేయడం. అంటే, ఎలాంటి వివేచన లేకుండా, ముందూ వెనుకా ఆలోచించకుండా, కేవలం ఆవేశంతోనో, అహంకారంతోనో చేసే పనులు ఎలాంటి వినాశనానికి దారితీస్తాయో చెప్పడమే ఈ భాగం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశం.

ఈ విభాగంలో వచ్చే అత్యంత ప్రసిద్ధమైన, హృదయానికి హత్తుకునే కథే “అవివేక పండితులు – సింహాన్ని బతికించిన కథ”. ఈ కథను పూర్తి వివరాలతో, పాత్రల మనస్తత్వాలతో సహా ఇక్కడ సమగ్రంగా తెలుసుకుందాం.

1. నలుగురు స్నేహితుల నేపథ్యం

పూర్వం ఒకానొక రాజ్యంలో నలుగురు బ్రాహ్మణ యువకులు ఉండేవారు. వారు చిన్నప్పటి నుండి ఒకే వీధిలో పెరుగుతూ, ఒకరినొకరు ప్రాణంగా ప్రేమించుకునే స్నేహితులుగా మారారు. వారి పేర్లు:

1. విద్యాధరుడు
2. గుణధరుడు
3. బుద్ధిసేనుడు
4. సుబుద్ధి

వీరిలో మొదటి ముగ్గురైన విద్యాధరుడు, గుణధరుడు, బుద్ధిసేనుడు చిన్నప్పటి నుండి ఎంతో కష్టపడి చదువుకున్నారు. రాత్రి పగలు తేడా లేకుండా శ్రమించి వేదాలు, వేదాంగాలు, పురాణాలు, తర్క శాస్త్రం, జ్యోతిష్యం మరియు వివిధ రకాల మంత్ర తంత్ర విద్యలను క్షుణ్ణంగా అభ్యసించారు. వారు శాస్త్ర పరిజ్ఞానంలో అఖండమైన పాండిత్యాన్ని సంపాదించారు. అయితే, వారికి కేవలం పుస్తకాల్లోని విషయాలు మాత్రమే తెలుసు. సమాజం ఎలా నడుస్తుంది? ఏ సమయంలో ఎలా ప్రవర్తించాలి? అనే లోకజ్ఞానం (Common Sense) మరియు సమయస్ఫూర్తి వారికి అస్సలు లేవు. తమ చదువు పట్ల వారికి విపరీతమైన అహంకారం, గర్వం ఏర్పడ్డాయి.

ఇక నాలుగో స్నేహితుడైన సుబుద్ధి విషయానికి వస్తే, అతనికి పెద్దగా చదువు అబ్బలేదు. పెద్ద పెద్ద గ్రంథాలు చదవడం కానీ, మంత్రాలు వల్లించడం కానీ అతనికి రావు. కానీ, అతనికి అపారమైన లోకజ్ఞానం, వివేకం, మరియు ప్రాకృతికమైన తెలివితేటలు ఉన్నాయి. ఏది మంచి, ఏది చెడు అని విశ్లేషించే శక్తి అతనికి ఉంది. చదువుకున్న తన ముగ్గురు స్నేహితుల పట్ల అతనికి ఎంతో గౌరవం ఉండేది.

2. దేశాటనం వైపు అడుగులు

కాలం గడుస్తున్న కొద్దీ ఆ నలుగురు యువకులు పెద్దవారయ్యారు. ఒకరోజు ముగ్గురు పండితులు ఒకచోట కూర్చొని ఇలా చర్చించుకోసాగారు:

“మనం సమస్త శాస్త్రాలను చదివి మహా పండితులమయ్యాం. కానీ మన ఇంట్లోనే కూర్చుంటే మనకు గుర్తింపు ఎలా వస్తుంది? మనం దేశాటనం చేయాలి. వేరే దేశాల రాజుల వద్దకు వెళ్ళి, మన విద్యా ప్రదర్శన చేసి, వారిని మెప్పించి అపారమైన ధనకనక వస్తువాహనాలను, సన్మానాలను సంపాదించాలి. అలా చేయకపోతే మనం నేర్చుకున్న ఈ విద్యలన్నీ బూడిదలో పోసిన పన్నీరే అవుతాయి.”

ఈ నిర్ణయానికి ముగ్గురూ అంగీకరించారు. వారు ప్రయాణానికి సిద్ధమవుతుండగా, అక్కడకు సుబుద్ధి వచ్చాడు. అతను కూడా వారితో పాటు వస్తానని అన్నాడు.

అప్పుడు మొదటి పండితుడు విద్యాధరుడు ముఖం తిప్పుకుని, “వీడిని మనతో ఎందుకు తీసుకెళ్లడం? వీడు చదువుకోని మొద్దు. రాచసభల్లో మన విద్యను చూసి రాజులు మనకు బహుమతులు ఇస్తారు. చదువు రాని వీడికి రాజులు ఎందుకు ధనం ఇస్తారు? మన కష్టార్జితంలో వీడికి వాటా ఇవ్వడం నాకైతే ఇష్టం లేదు” అన్నాడు.

రెండో పండితుడు గుణధరుడు కూడా సమర్థిస్తూ, “అవును, విద్య లేనివాడు పశువుతో సమానం. మనలాంటి పండితుల పక్కన వీడు నడవడమే మనకు అవమానం. వీడిని ఇక్కడే వదిలేసి వెళ్దాం” అన్నాడు.

కానీ, మూడో పండితుడైన బుద్ధిసేనుడికి వారిపై ఉన్న పాత స్నేహం గుర్తొచ్చింది. అతడు వారితో ఇలా అన్నాడు: “మిత్రులారా! అలా అనకండి. మనం చిన్నప్పటి నుండి కలిసి పెరిగాం. మనకు ఎంత ధనం వచ్చినా, మన చిన్ననాటి స్నేహితుడిని వదిలేసి వెళ్లడం ధర్మం కాదు. మనకు వచ్చే లాభాల్లో వీడికి కూడా కొంత భాగం ఇద్దాం. స్నేహానికి ఉన్న విలువ ధనానికి లేదు. కాబట్టి సుబుద్ధిని కూడా మనతో రానివ్వండి.”

బుద్ధిసేనుడి మాటలకు మిగిలిన ఇద్దరు పండితులు సరేనన్నారు. అలా నలుగురు మిత్రులు కలిసి తూర్పు దేశాల వైపు ప్రయాణం ప్రారంభించారు.

3. అడవిలో వింత అస్థిపంజరం

రాజ్యా సరిహద్దులు దాటి, వారు ఒక దట్టమైన అరణ్యం గుండా ప్రయాణించసాగారు. ఆ అడవి ఎంతో భయంకరంగా, నిశ్శబ్దంగా ఉంది. కొంత దూరం నడిచిన తర్వాత, ఒక చెట్టు కింద వారికి ఒక జంతువు యొక్క ఎముకల కుప్ప కనిపించింది. ఆ ఎముకలు అడవిలో పడి ఎండిపోయి ఉన్నాయి.

ఆ ఎముకలను చూడగానే ముగ్గురు పండితుల మనస్సుల్లోని విద్యా గర్వం ఒక్కసారిగా పడగ విప్పింది. తమ శాస్త్ర పరిజ్ఞానాన్ని ఒకరికొకరు నిరూపించుకోవాలనే పోటీ తత్వం వారిలో మొదలైంది.

మొదటి పండితుడు విద్యాధరుడు ఎముకల వైపు చూసి నవ్వుతూ, “మిత్రులారా! చూడండి, ఇక్కడ ఒక జంతువు చనిపోయి ఎముకలుగా మిగిలింది. ఈరోజు నా విద్య యొక్క మహిమను మీకు చూపిస్తాను. నాకున్న అస్థి సంధాన విద్యతో ఈ చెల్లాచెదురుగా ఉన్న ఎముకలన్నీ ఏ జంతువువో కనిపెట్టి, వాటిని ఒక క్రమ పద్ధతిలో అమర్చి పూర్తి అస్థిపంజరంగా మార్చగలను” అన్నాడు.

చెప్పినట్లే, అతడు కొన్ని మంత్రాలు పఠించి, ఆ ఎముకలన్నింటినీ ఒకదానికొకటి జోడించాడు. కొద్దిసేపట్లోనే అక్కడ ఒక జంతువు యొక్క అస్థిపంజరం సిద్ధమైంది. అది ఒక భయంకరమైన సింహం యొక్క అస్థిపంజరం.

అది చూసి రెండో పండితుడు గుణధరుడు తక్కువ తిన్నానా అన్నట్లు ముందుకు వచ్చి, “శభాష్! నువ్వు ఎముకలను మాత్రమే అమర్చావు. కానీ నా వద్ద ఉన్న చర్మ-మాంస సంధాన విద్యతో దీనికి అద్భుతమైన రూపాన్ని ఇవ్వగలను. దీనికి మాంసాన్ని, రక్తాన్ని చేర్చి, పైన చర్మాన్ని సృష్టించగలను” అన్నాడు.

అతడు కూడా కళ్ళు మూసుకుని మంత్రాలు చదువుతూ, ఆ అస్థిపంజరంపై చేతులు తిప్పాడు. క్షణాల వ్యవధిలో ఆ అస్థిపంజరానికి మాంసం, రక్తం, నరాలు ఏర్పడి, పైన పసుపు రంగు చర్మం, జూలు వచ్చి చేరాయి. ఇప్పుడు వారి ముందు ఒక పెద్ద, నిగనిగలాడే సింహం శరీరం పడుకుని ఉంది. అయితే, అది కేవలం శవం మాత్రమే, దానికి ఇంకా ప్రాణం లేదు.

4. సుబుద్ధి హెచ్చరిక – వివేకహీనుల మూర్ఖత్వం

ఇప్పుడు మూడో పండితుడు బుద్ధిసేనుడు అమిత ఉత్సాహంతో ముందుకు ఉరికాడు. తన స్నేహితుల కంటే తానే గొప్పవాడినని నిరూపించుకోవాలనే తాపత్రయం అతనిలో పెరిగిపోయింది.

“మీరిద్దరూ మీ విద్యలను బాగానే ప్రదర్శించారు. కానీ ప్రాణం లేని ఈ శరీరం వల్ల ఏం లాభం? నా వద్ద ‘సంజీవని విద్య’ (ప్రాణం పోసే విద్య) ఉంది. ఇప్పుడు నేను ఈ సింహానికి ప్రాణం పోసి, దీనిని బతికిస్తాను. అప్పుడు నా విద్యే అందరికంటే గొప్పదని లోకం ఒప్పుకుంటుంది” అంటూ గర్వంగా ప్రగల్భాలు పలికాడు.

బుద్ధిసేనుడు సింహం ముక్కు వద్ద చేతులు పెట్టి మంత్రం చదవబోతుండగా, పక్కనే నిలబడి ఇదంతా గమనిస్తున్న చదువురాని సుబుద్ధి ఒక్కసారిగా వణికిపోయాడు. లోకజ్ఞానం ఉన్న అతనికి రాబోయే ప్రమాదం స్పష్టంగా కనిపించింది.

అతడు పరుగెత్తుకుంటూ వచ్చి బుద్ధిసేనుడి చేతులను పట్టుకుని ఆపాడు:

“మిత్రమా! ఆగు, ఆగు! దయచేసి ఆ మంత్రం చదవద్దు. నీ పాండిత్య ప్రదర్శన కోసం ఎంతటి ఘోరానికి ఒడిగడుతున్నావో ఒక్కసారి ఆలోచించు. అది పిల్లి కాదు, లేడి కాదు… అది క్రూర మృగమైన సింహం! దానికి ప్రాణం వస్తే అది ముందుగా చేసే పని ఏమిటో నీకు తెలుసా? ఆకలితో గర్జించి, ఎదురుగా ఉన్న మనల్ని చంపి తినేస్తుంది. నీ విద్యను నిరూపించుకోవడానికి మన ప్రాణాలను పణంగా పెట్టకు!” అని ఎంతో బ్రతిమాలాడు.

కానీ విద్యా గర్వంతో కళ్ళు మూసుకుపోయిన బుద్ధిసేనుడు, సుబుద్ధిని విసroute కొట్టాడు. ముఖంపై అసహ్యం ప్రదర్శిస్తూ ఇలా అన్నాడు:

“ఓయ్ మూర్ఖుడా! చదువురాని దద్దమ్మవి, నీకేం తెలుసు శాస్త్రాల గురించి? నా స్నేహితులిద్దరూ వారి విద్యలను విజయవంతంగా ప్రదర్శించారు. నేను నా విద్యను ప్రదర్శించే సమయానికి నువ్వు వచ్చి అపశకునం పలుకుతున్నావా? అసూయతో నన్ను ఆపుతున్నావా? నేను ఇంత కష్టపడి నేర్చుకున్న సంజీవని విద్యను వ్యర్థం చేసుకోమంటావా? నేను ఖచ్చితంగా దీనికి ప్రాణం పోసి తీరుతాను. నీలాంటి పిరికివాడి మాటలు నేను వినను.”

సుబుద్ధి మిగిలిన ఇద్దరు పండితుల వైపు చూసి, “మిత్రులారా! మీరైనా ఇతనికి చెప్పండి. ఇది అందరి ప్రాణాల మీదికి వస్తుంది” అని వేడుకున్నాడు. కానీ ఆ ఇద్దరు పండితులు కూడా, “అవును, మా విద్యలు నిజమైనప్పుడు, అతని విద్య కూడా నిజం కావాలి కదా. నువ్వు చదువుకోలేదు కాబట్టే ఇలా భయపడుతున్నావు” అని సుబుద్ధిని ఎగతాళి చేశారు.

5. సమయస్ఫూర్తి మరియు పర్యవసానం

పండితుల మూర్ఖత్వాన్ని మార్చడం ఎవరి తరం కాదని సుబుద్ధి గ్రహించాడు. వారు వినే స్థితిలో లేరని అర్థమైంది. కానీ, తను కూడా వారితో పాటు ప్రాణాలు కోల్పోవడానికి సిద్ధంగా లేడు.

సుబుద్ధి వెంటనే సమయస్ఫూర్తితో ఇలా అన్నాడు: “సరే మిత్రులారా! మీ విద్యా ప్రదర్శనను నేను ఆపలేను. కానీ, మీరు ఆ సింహానికి ప్రాణం పోసే ముందు… నన్ను ఒక్క నిమిషం ఆగమని వేడుకుంటున్నాను. నేను ప్రాణాలతో బతకాలి అనుకుంటున్నాను. కాబట్టి నేను ఈ పక్కనే ఉన్న ఎత్తైన చెట్టు ఎక్కేంతవరకు కొంచెం ఓపిక పట్టండి.”

పండితులు నవ్వుతూ, “సరే, నీలాంటి పిరికివాడు చెట్టు ఎక్కి దాక్కోవచ్చు” అన్నారు.

సుబుద్ధి ఆలస్యం చేయకుండా, చకచకా పక్కనే ఉన్న ఒక పెద్ద మర్రిచెట్టు పైకి ఎక్కి, ఒక బలమైన కొమ్మపై కూర్చున్నాడు.

అక్కడ కింద, బుద్ధిసేనుడు గర్వంతో సింహం వైపు చూశాడు. గంభీరంగా మంత్రాలను పఠిస్తూ, పవిత్ర జలాన్ని ఆ సింహం శరీరంపై చల్లాడు.

అంతే! అద్భుతం జరిగింది… శాస్త్ర మహిమ ఫలించింది!

చనిపోయిన ఆ సింహం శరీరంలో చలనం వచ్చింది. అది ఒక్కసారిగా ఊపిరి పీల్చుకుంది. కాళ్లు కదిలించింది. వళ్ళు విరుచుకుని, అడవి దద్దరిల్లేలా భయంకరంగా గర్జించింది.

ప్రాణం వచ్చిన ఆ సింహానికి విపరీతమైన ఆకలిగా ఉంది. కళ్లు తెరిచి చూడగానే, దానికి ఎదురుగా ముగ్గురు మనుషులు కనిపించారు. సింహం ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా, తన పదునైన గోళ్లతో, కోరలతో ఆ ముగ్గురు పండితులపై ఒక్కసారిగా లంఘించింది.

ఆ ముగ్గురు పండితులు తమ ప్రాణాలను కాపాడుకోవడానికి ఏ మంత్రాలు చదవాలో తెలియక, భయంతో కేకలు వేశారు. కానీ, సింహం వారిని క్షణాల వ్యవధిలో చీల్చి చెండాడి, వారి మాంసాన్ని ఆకలితో తినేసింది. తమ అపారమైన విద్యలే తమ మరణానికి కారణమవుతాయని వారు ఊహించలేకపోయారు.

6. సుబుద్ధి వేదన – కథలోని పరమార్థం

సింహం ఆ ముగ్గురిని పూర్తిగా తినేసి, తృప్తిగా గర్జిస్తూ అడవిలోకి వెళ్ళిపోయింది.

చెట్టు మీద ఉన్న సుబుద్ధి ఇదంతా చూసి కన్నీరు మున్నీరుగా విలపించాడు. చిన్నప్పటి నుండి తనతో కలిసి పెరిగిన స్నేహితులు, కేవలం తమ మూర్ఖత్వం మరియు అహంకారం వల్ల కళ్ల ముందే శవాలైపోవడం అతడిని తీవ్రంగా కలిచివేసింది.

సింహం చాలా దూరం వెళ్ళిపోయిందని నిర్ధారించుకున్నాక, సుబుద్ధి నెమ్మదిగా చెట్టు దిగాడు. అక్కడ మిగిలిన స్నేహితుల అస్థికలను చూసి నమస్కరించి, “మిత్రులారా! చదువు కంటే వివేకం గొప్పదని నేను ఎంత చెప్పినా వినలేదు కదా” అని బాధపడుతూ, ఒంటరిగా, భారమైన హృదయంతో తన గ్రామానికి తిరిగి వెళ్ళిపోయాడు.

విశ్లేషణ మరియు నీతి (Moral of the Story)

ఈ కథ మానవ జీవితానికి ఎంతో ముఖ్యమైన సందేశాన్ని ఇస్తుంది. సంస్కృతంలో ఈ కథ ముగింపులో ఒక శ్లోకం ఉంటుంది:

“వరబుద్ధిర్న సా విద్యా విద్యా బుద్ధిరుత్తమా |

బుద్ధిహీనా వినశ్యంతి యథా తే సింహకారకాః ||”

భావం:

విద్య కంటే బుద్ధి (వివేకం/లోకజ్ఞానం) చాలా శ్రేష్ఠమైనది. విద్య లేకపోయినా బుద్ధి ఉంటే బతకవచ్చు, కానీ ఎంత విద్య ఉన్నా బుద్ధి లేకపోతే, సింహాన్ని బతికించి ప్రాణాలు పోగొట్టుకున్న ఆ పండితులలాగే సర్వనాశనం అవుతారు.

ఈ కథ ద్వారా మనం నేర్చుకోవలసిన ముఖ్య విషయాలు:

1. పుస్తక జ్ఞానం vs లోకజ్ఞానం: కేవలం డిగ్రీలు, చదువు, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం మాత్రమే మనిషిని సంపూర్ణుడిని చేయవు. సమాజంలో ఎలా నడుచుకోవాలి అనే కనీస జ్ఞానం చాలా అవసరం.
2. అహంకారం వినాశనానికి హేతువు: “నాకే అంతా తెలుసు” అనే అహంకారం మనిషి కళ్లను కప్పేస్తుంది. అది పక్కవారి మంచి మాటలను కూడా విననివ్వదు.
3. సమయస్ఫూర్తి: ప్రమాదం వస్తుందని తెలిసినప్పుడు సుబుద్ధి లాగా తెలివిగా తప్పుకోవాలే తప్ప, మొండిగా వాదించకూడదు.
4. హెచ్చరికలను గౌరవించడం: మనకంటే తక్కువ చదువుకున్న వారైనా సరే, వారు చెప్పే విషయాల్లో నిజం ఉంటే అంగీకరించాలి.

విష్ణుశర్మ ఈ కథ ద్వారా, రాజుల పిల్లలకు కేవలం పరిపాలన మాత్రమే కాదు, జీవితంలో ఉండవలసిన కనీస వివేకం ఎంత ముఖ్యమో చాలా చక్కగా వివరించారు. ఈ కథ ఇప్పటికీ, ఎప్పటికీ మానవాళికి దిక్సూచిగా నిలుస్తుంది.